Een gunstigere energiemarkt voor consumenten
Deze hervorming geeft uitvoering aan een belangrijke verbintenis uit het regeerakkoord, namelijk elke burger in staat stellen te begrijpen wat hij werkelijk betaalt, de beschikbare aanbiedingen eenvoudiger te vergelijken en het energiecontract te kiezen dat voor hem het voordeligst is. De ambitie ervan vat zich samen in drie woorden: begrijpen, vergelijken en besparen.
“Vandaag is het vergelijken van energietarieven al te vaak een hindernissenparcours. Met deze hervorming zetten we de consument opnieuw centraal. Meer transparantie betekent meer concurrentie en uiteindelijk meer koopkracht”, onderstreept federaal minister van Energie Mathieu Bihet.
Aan de wet die vandaag werd aangenomen, ging uitgebreid overleg vooraf met de verschillende betrokken actoren. De goedkeuring door de Kamer getuigt van een breed draagvlak voor deze hervorming.
Een transparantere markt ten dienste van consumenten
Momenteel is het voor veel consumenten moeilijk om de door de leveranciers aangeboden contracten met elkaar te vergelijken, waardoor zij aanzienlijke besparingen mislopen waar zij nochtans van zouden kunnen genieten.
Volgens de analyses van de CREG:
-
51% van de Belgische gezinnen met een elektriciteitscontract heeft gekozen voor één van de 10 duurste producten op de markt, tegen slechts 9% bij de 10 goedkoopste. Dat komt neer op een gemiddeld besparingspotentieel van 130 euro per jaar, dat kan oplopen tot 300 euro voor gezinnen die hebben gekozen voor een van de vijf duurste producten.
-
64% van de Belgische gezinnen met een aardgascontract heeft gekozen voor één van de 10 duurste producten, tegen slechts 10% bij de goedkoopste. Het gemiddeld besparingspotentieel bedraagt 170 euro per jaar, en kan oplopen tot 400 euro voor de vijf duurste producten.
In totaal zouden bijna 2 miljoen Belgische gezinnen gemiddeld tot 300 euro per jaar kunnen besparen, terwijl ongeveer 700.000 gezinnen tot 700 euro per jaar zouden kunnen besparen door een voordeliger contract te kiezen.
Wat verandert er concreet?
De hervorming introduceert een reeks regels in de wet om energiecontracten duidelijker en eenvoudiger vergelijkbaar te maken.
De tekst voorziet onder meer in:
-
Een uniforme tariefstructuur, beperkt tot twee duidelijk geïdentificeerde bestanddelen: een vaste vergoeding en een prijs per kWh (vast of variabel).
-
Een duidelijkere weergave van de kosten, met een transparante uitsplitsing tussen leveringskosten, netkosten en taksen.
-
Versterkte precontractuele informatie, die de consument in staat stelt het contract beter te begrijpen vooraleer het aan te gaan.
-
Meer transparantie bij de stilzwijgende verlenging van contracten, met duidelijke informatie aan de consument voorafgaand aan elke verlenging.
-
De verplichting om op elke factuur, mededeling of contractueel document een QR-code of een rechtstreekse link naar de tariefkaart van het contract op te nemen, om de vergelijking met andere aanbiedingen op de markt te vergemakkelijken.
-
Het verbod op misleidende voorwaardelijke kortingen, die de werkelijke energieprijs maskeren.
-
Het verbod op opeenvolgende prijzen binnen eenzelfde contract, zodat de consument onmiddellijk de prijs kent die werkelijk van toepassing is.
-
Een strikte beperking van vaste kosten, die enkel naar rato van de werkelijke duur van het contract gefactureerd zullen kunnen worden.
-
Het behoud van het recht om te allen tijde een energiecontract op te zeggen, mits naleving van de wettelijke opzegtermijn, zonder buitensporige of ongerechtvaardigde boetes.
-
Een jaarlijkse monitoring door de CREG die een verslag zal publiceren over de transparantie van de markt en de evolutie van de vergelijkbaarheid van de aanbiedingen.
Een hervorming voor de koopkracht
Door de vergelijking tussen contracten te vergemakkelijken en door de praktijken af te schaffen die consumenten zouden kunnen misleiden, wil de regering de transparantie op de energiemarkt duurzaam versterken.
“Wij creëren vandaag de voorwaarden voor een transparantere markt. Maar die transparantie zal pas effect hebben als iedereen er gebruik van maakt. De regering maakt het gemakkelijker voor consumenten. Het is nu aan hen om hun contract regelmatig te vergelijken om van de beste aanbiedingen te genieten. Een goed geïnformeerde consument is een consument die kan besparen”, concludeert Mathieu Bihet.
De hervorming treedt op 1 januari 2027 in werking, zodat de leveranciers voldoende tijd krijgen om de nodige aanpassingen door te voeren.
Om consumenten sneller te beschermen tegen misleidende handelspraktijken treden de bepalingen die misleidende kortingen verbieden echter reeds op 1 oktober 2026 in werking.